Wprowadzenie do specyfiki rynku używanych maszyn do nawożenia
Rynek używanych maszyn rolniczych w Polsce przeżywa od lat intensywny rozkwit, a rozsiewacze nawozów stanowią jedną z najliczniejszych grup urządzeń podlegających obrotowi wtórnemu. Wynika to z faktu, że maszyny te są niezbędne w niemal każdym gospodarstwie zajmującym się produkcją roślinną, niezależnie od jego areału czy profilu produkcji. Jednak specyfika pracy rozsiewacza, polegająca na stałym kontakcie z wysoce korozyjnymi substancjami chemicznymi oraz pracy w zmiennych warunkach atmosferycznych, sprawia, że znalezienie egzemplarza w nienagannym stanie technicznym jest zadaniem niezwykle trudnym. Inwestycja w sprzęt używany zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem, które w przypadku rozsiewaczy jest potęgowane przez ukryte wady mechaniczne oraz postępującą degradację materiałową, często niewidoczną na pierwszy rzut oka pod świeżą warstwą lakieru.
Zrozumienie najczęstszych problemów, z jakimi borykają się te maszyny, wymaga nie tylko wiedzy mechanicznej, ale również świadomości procesów chemicznych zachodzących podczas interakcji nawozów mineralnych z metalowymi elementami konstrukcyjnymi. Wiele osób decydujących się na zakup kieruje się głównie marką i rocznikiem, co bywa mylące, ponieważ sposób konserwacji i regularność mycia maszyny po każdym użyciu mają znacznie większy wpływ na jej żywotność niż sama data produkcji. W niniejszym artykule poddamy szczegółowej analizie dziesięć najpoważniejszych mankamentów, które najczęściej dyskwalifikują używane rozsiewacze nawozów lub generują ogromne koszty serwisowe tuż po ich zakupie, co pozwoli potencjalnym nabywcom na bardziej świadome podejmowanie decyzji.
Znaczenie precyzyjnego nawożenia w nowoczesnym rolnictwie a stan techniczny sprzętu
Współczesne rolnictwo precyzyjne stawia przed maszynami rozrzucającymi nawozy ogromne wymagania w zakresie dokładności dawkowania oraz równomierności poprzecznej wysiewu. Każde odchylenie od normy, wynikające ze zużycia podzespołów, przekłada się bezpośrednio na straty finansowe gospodarstwa, objawiające się w postaci pasowego niedonawożenia lub przenawożenia roślin, co w obu przypadkach drastycznie obniża plonowanie i pogarsza jakość ziarna czy zielonki. Używane rozsiewacze nawozów, które posiadają nawet niewielkie luzy w mechanizmach regulacyjnych lub deformacje tarcz, nie są w stanie utrzymać zadanych parametrów pracy, co czyni je mało efektywnymi w nowoczesnej technologii uprawy.
Warto zauważyć, że błędy w wysiewie są często trudne do zauważenia w początkowej fazie wegetacji, a ujawniają się dopiero wtedy, gdy poprawa sytuacji jest już niemożliwa lub bardzo kosztowna. Dlatego też stan techniczny takich elementów jak systemy ważące, czujniki prędkości czy elektroniczne sterowniki, staje się kluczowym aspektem przy ocenie wartości maszyny z drugiej ręki. Kupujący musi mieć świadomość, że oszczędność poczyniona przy zakupie wyeksploatowanego urządzenia może zostać szybko zniwelowana przez wyższe koszty zakupu nawozów, które nie zostaną optymalnie wykorzystane przez rośliny ze względu na wady konstrukcyjne lub mechaniczne nabyte przez lata użytkowania maszyny u poprzedniego właściciela.
Problem numer jeden: Korozja i procesy degradacji chemicznej materiałów
Najbardziej powszechną i destrukcyjną wadą, jaką wykazują TOP 10: najczęstsze wady używanych rozsiewaczy nawozów, jest bez wątpienia korozja. Nawozy mineralne, zwłaszcza te oparte na azocie i potasie, są substancjami wysoce higroskopijnymi i chemicznie agresywnymi, które w kontakcie z wilgocią tworzą roztwory elektrolitów o silnych właściwościach korozyjnych. Proces ten dotyka nie tylko elementów zewnętrznych, ale przede wszystkim zakamarków ramy, wnętrza zbiornika oraz miejsc łączenia różnych materiałów, gdzie gromadzący się pył nawozowy jest najtrudniejszy do usunięcia. Nawet maszyny wykonane częściowo ze stali nierdzewnej nie są w pełni odporne na działanie czasu, jeśli nie były systematycznie konserwowane, gdyż punkty spawania oraz miejsca gięcia blach są naturalnymi ogniskami korozji międzykrystalicznej.
Podczas oględzin używanego rozsiewacza należy zwrócić szczególną uwagę na spody zbiorników buforowych oraz ramy nośne w miejscach, gdzie gromadzi się woda i resztki nawozu. Często zdarza się, że sprzedający maskują ubytki metalu grubą warstwą farby lub masy uszczelniającej, co na krótką metę poprawia estetykę, ale nie zatrzymuje procesu degradacji strukturalnej. Głęboka korozja ramy jest wadą krytyczną, ponieważ osłabia sztywność całej konstrukcji, co przy pełnym obciążeniu zbiornika, wynoszącym niejednokrotnie kilka ton, może doprowadzić do pęknięcia maszyny podczas przejazdów transportowych lub pracy na nierównym terenie. Naprawa takich uszkodzeń jest zazwyczaj nieopłacalna i nie gwarantuje przywrócenia pierwotnej wytrzymałości zmęczeniowej materiału.
Zużycie przekładni głównej i systemów przeniesienia napędu
Serce każdego rozsiewacza odśrodkowego stanowi przekładnia kątowa, która odpowiada za przekazanie napędu z wałka odbioru mocy ciągnika na tarcze wysiewające. Jest to element pracujący pod dużym obciążeniem, często w warunkach wysokiego zapylenia i wibracji. Jedną z najczęstszych wad używanych egzemplarzy są wycieki oleju z obudowy przekładni, co zazwyczaj świadczy o zużyciu uszczelniaczy wargowych (simmeringów) lub, co gorsza, o wyrobieniu się gniazd łożysk. Praca przekładni z niedoborem środka smarnego prowadzi do błyskawicznego przegrzania kół zębatych, ich wykruszenia lub zatarcia, co wiąże się z koniecznością kosztownej wymiany całego zespołu napędowego.
Innym aspektem jest luz na wałkach wyjściowych, na których osadzone są tarcze wysiewające. Nadmierny luz powoduje bicie tarcz, co nie tylko pogarsza precyzję wysiewu, ale również generuje dodatkowe wibracje przenoszone na całą maszynę, przyspieszając luzowanie się śrub i zmęczenie materiału ramy. Warto również zweryfikować stan sprzęgieł przeciążeniowych, jeśli maszyna jest w nie wyposażona, ponieważ ich zablokowanie na skutek rdzy może doprowadzić do poważnej awarii ciągnika w momencie nagłego zablokowania tarczy przez ciało obce. Kontrola stanu oleju w przekładni, o ile jest możliwa, daje cenny wgląd w dbałość poprzedniego właściciela o aspekty serwisowe, gdyż obecność opiłków metalu w oleju jest jasnym sygnałem zbliżającej się awarii.
Układy dozujące i precyzja wysiewu w kontekście starzenia się komponentów
Mechanizm dozujący, najczęściej w formie zasuw sterowanych hydraulicznie lub elektrycznie, jest odpowiedzialny za dostarczanie odpowiedniej ilości nawozu na tarcze. W używanych rozsiewaczach nawozów bardzo często spotyka się problem nieszczelności tych zasuw lub ich nieprawidłowej kalibracji. Wynika to z faktu, że nawóz mineralny działa jak ścierniwo, wycierając krawędzie zasuw oraz dno zbiornika, co powoduje, że nawet w pozycji zamkniętej maszyna może "gubić" nawóz. Ponadto, mechanizmy te często ulegają zatarciu ze względu na brak smarowania cięgien i sworzni, co sprawia, że otwarcie lub zamknięcie wysiewu następuje z opóźnieniem, powodując nierównomierności na uwrociach pola.
W maszynach sterowanych elektronicznie, gdzie za dawkę odpowiadają siłowniki, problemem bywa ich powolna praca lub błędy w komunikacji z komputerem pokładowym. Często dochodzi do sytuacji, w której lewa i prawa strona rozsiewacza nie pracują symetrycznie, co jest trudne do wykrycia bez specjalistycznych testów statycznych. Nabywca powinien dokładnie sprawdzić, czy zasuwy poruszają się płynnie w całym zakresie swojej pracy i czy nie posiadają widocznych ubytków materiałowych na krawędziach tnących, które są kluczowe dla precyzyjnego odcinania strumienia nawozu. Wszelkie deformacje w tym obszarze uniemożliwiają poprawną kalibrację maszyny według tabel wysiewu dostarczonych przez producenta.
Tarcze wysiewające i łopatki jako klucz do równomierności rozkładu
Tarcze wysiewające wraz z zamontowanymi na nich łopatkami są elementami bezpośrednio odpowiedzialnymi za nadanie granulkom nawozu odpowiedniej energii kinetycznej i kierunku lotu. W używanym sprzęcie łopatki są zazwyczaj najbardziej zużytymi elementami, ponieważ to one przyjmują na siebie całą siłę tarcia tysięcy ton nawozu przepuszczonego przez maszynę. Zużycie objawia się poprzez wytarcie rynienek w łopatkach, co zmienia profil aerodynamiczny wyrzutu i sprawia, że nawóz nie dolatuje na zakładaną szerokość roboczą. Często dochodzi również do pęknięć mocowań łopatek, co stwarza realne niebezpieczeństwo ich urwania podczas pracy przy wysokich obrotach.
Kolejnym aspektem jest stan samych tarcz, które mogą ulec skrzywieniu na skutek uderzenia w przeszkodę lub nieostrożnego czyszczenia maszyny. Nawet milimetrowe odchylenie od płaszczyzny obrotu powoduje, że kąt wyrzutu nawozu zmienia się pulsacyjnie, co skutkuje powstaniem charakterystycznych pasów na polu. Przy zakupie warto sprawdzić, czy łopatki nie posiadają perforacji na wylot oraz czy są one oryginalne i dedykowane do konkretnego modelu tarcz, gdyż stosowanie tanich zamienników o niewłaściwym profilu drastycznie pogarsza parametry pracy maszyny. Stan śrub mocujących łopatki również wiele mówi o historii serwisowej; zapieczone i zardzewiałe łby śrub mogą uniemożliwić szybką wymianę elementów roboczych w warunkach polowych.
Systemy ważące i elektronika jako wyzwania w starszych modelach
Nowocześniejsze używane rozsiewacze nawozów wyposażone są w systemy wagowe, które w czasie rzeczywistym korygują dawkę w zależności od zmian w gęstości nasypowej nawozu czy prędkości jazdy. Jest to system niezwykle pomocny, ale jednocześnie bardzo wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne i błędy konserwacji. Najczęstszą wadą w tym obszarze jest uszkodzenie ogniw obciążnikowych (tenzometrów) na skutek przeciążenia maszyny lub uderzeń podczas załadunku dużymi ładowarkami teleskopowymi. Jeśli waga wskazuje niestabilne wartości lub nie reaguje na zmiany obciążenia, koszt naprawy może przekroczyć wartość zakupu maszyny, gdyż często wymaga wymiany całego zestawu czujników wraz z wiązką kablową.
Elektronika sterująca, w tym terminale kabinowe i moduły ISOBUS, również ulegają degradacji, głównie z powodu wilgoci i korozji złączy elektrycznych. W starszych modelach problemem jest brak dostępności części zamiennych do elektroniki, co w przypadku awarii jednego modułu czyni całą maszynę bezużyteczną lub zmusza do przejścia na sterowanie manualne, o ile konstrukcja na to pozwala. Kupując maszynę z "pełną elektroniką", należy przeprowadzić test działania wszystkich funkcji na postoju oraz sprawdzić stan izolacji przewodów, które często bywają sparciałe lub uszkodzone przez gryzonie podczas zimowego postoju maszyny.
Konstrukcja ramy i zbiornika oraz ich integralność strukturalna
Rama rozsiewacza to kręgosłup całej maszyny, który musi przenosić obciążenia statyczne i dynamiczne w bardzo trudnym terenie. W używanych modelach częstą wadą są pęknięcia zmęczeniowe w okolicach punktów zaczepienia (układu trójpunktowego zawieszenia). Są one wynikiem pracy z nadmiernie obciążonym zbiornikiem na dużych prędkościach przejazdowych, co generuje ogromne siły tnące na sworzniach i profilach ramy. Należy dokładnie obejrzeć okolice spawów, szukając mikropęknięć lub śladów "amatorskiego" spawania, które zazwyczaj jedynie maskuje problem, nie eliminując przyczyny osłabienia materiału.
Zbiornik na nawóz, choć często wykonany z tworzywa sztucznego lub stali nierdzewnej w nowszych modelach, w starszych maszynach bywa stalowy i malowany proszkowo. Wadą takich zbiorników jest powstawanie korozji podpowierzchniowej pod warstwą lakieru, co objawia się purchlami na farbie. Wystarczy drobne zarysowanie mechaniczne, aby nawóz wniknął pod powłokę ochronną i zaczął systematycznie "zjadać" blachę od środka. Ważnym elementem są również sita wewnątrz zbiornika; jeśli są one zdeformowane lub ich brakuje, bryły nawozu mogą zablokować układ dozujący lub uszkodzić mieszadło, co jest prostą drogą do kosztownej awarii mechanicznej.
Układy hydrauliczne i pneumatyczne oraz punkty nieszczelności
Większość średnich i dużych rozsiewaczy wykorzystuje hydraulikę ciągnika do sterowania zasuwami, a czasem również do napędu tarcz lub mieszadeł. Najczęstsze wady w tym zakresie to wycieki z siłowników hydraulicznych, które są spowodowane porysowaniem tłoczysk przez pył nawozowy działający jak papier ścierny. Zużyte uszczelnienia siłowników nie tylko powodują ubytek oleju, ale mogą prowadzić do samoistnego zamykania lub otwierania się zasuw podczas pracy, co całkowicie rujnuje precyzję nawożenia. Przewody hydrauliczne w używanych maszynach są często sztywne, popękane i podatne na pęknięcie pod ciśnieniem, co stwarza zagrożenie dla operatora i środowiska.
Jeśli maszyna jest wyposażona w układ pneumatycznego wspomagania wysiewu lub własną pompę hydrauliczną, lista potencjalnych usterek wydłuża się o nieszczelności chłodnic oleju, zużycie pomp oraz zanieczyszczenie filtrów. Warto sprawdzić, czy olej w układzie własnym maszyny nie jest spieniony lub czarny, co świadczy o jego przegrzaniu i utracie właściwości smarnych. Naprawa skomplikowanych układów hydraulicznych w maszynach zachodnich marek często wiąże się z koniecznością zakupu oryginalnych, drogich podzespołów, ponieważ zamienniki rzadko oferują taką samą charakterystykę pracy, co jest kluczowe dla szybkości reakcji systemów automatyki polowej.
Mieszadła i systemy zapobiegające zawieszaniu się nawozu
Prawidłowe podawanie nawozu na tarcze zależy od sprawności mieszadła znajdującego się na dnie zbiornika. Jego zadaniem jest delikatne poruszanie granulkami, aby zapobiec ich "mostkowaniu" i zapewnić płynny przepływ przez otwory dozujące. W używanych rozsiewaczach mieszadła często ulegają wygięciu lub ich napęd zostaje uszkodzony na skutek próby rozbicia zbrylonego, wilgotnego nawozu. Wadliwe działanie mieszadła objawia się pulsacyjnym wysiewem – maszyna przez chwilę sypie nawóz poprawnie, po czym dawka drastycznie spada, by po chwili znów wzrosnąć po rozbiciu zatoru.
Warto zwrócić uwagę na system napędu mieszadła; czy jest on zrealizowany poprzez przekładnię mechaniczną, czy silnik hydrauliczny. Mechaniczne napędy często posiadają delikatne wałki i plastikowe zębatki, które są elementami celowo osłabionymi (bezpiecznikami), aby zapobiec zniszczeniu głównej przekładni. Ich zużycie lub prowizoryczne naprawy "na sztywno" są częstą wadą ukrytą, która wychodzi na jaw dopiero przy pełnym obciążeniu maszyny. Sprawdzenie, czy mieszadło nie posiada nadmiernych luzów poprzecznych, pozwoli uniknąć problemu ocierania elementu o dno zbiornika, co mogłoby prowadzić do przecierania się blachy i zanieczyszczania nawozu opiłkami metalu.
Wały odbioru mocy i przeniesienie napędu w warunkach polowych
Choć wał odbioru mocy (WOM) jest często traktowany jako oddzielne akcesorium, w przypadku używanych rozsiewaczy jest on integralną częścią układu napędowego, której stan techniczny rzutuje na bezpieczeństwo i trwałość maszyny. Częstą wadą używanych wałków jest brak lub uszkodzenie osłon plastikowych, co jest nie tylko niezgodne z przepisami BHP, ale również powoduje szybszą degradację krzyżaków na skutek wnikania pyłu nawozowego i wody. Luzy na krzyżakach generują wibracje, które są zabójcze dla łożysk wejściowych przekładni rozsiewacza.
Należy również zweryfikować stan profilu rur teleskopowych wałka; jeśli są one zatarte lub wygięte, nie mogą płynnie zmieniać swojej długości podczas pracy maszyny na nierównościach lub podczas podnoszenia rozsiewacza na podnośniku ciągnika. Może to doprowadzić do wyłamania obudowy przekładni lub uszkodzenia końcówki WOM w ciągniku. Kupując używany rozsiewacz, warto sprawdzić, czy wałek jest wyposażony w sprawne sprzęgło kierunkowe lub przeciążeniowe, które chroni maszynę przed skutkami nagłego zatrzymania tarcz. Brak takiego zabezpieczenia w maszynach o dużej bezwładności tarcz jest poważnym niedopatrzeniem, które może prowadzić do awaryjnych sytuacji w gospodarstwie.
Problemy z kalibracją i ustawieniami w maszynach z drugiej ręki
Jedną z najbardziej frustrujących wad używanych rozsiewaczy nie jest ich stan fizyczny, ale brak kompletnej dokumentacji technicznej i tabel wysiewu. Bez tych informacji, precyzyjne ustawienie maszyny pod konkretny rodzaj nawozu staje się procesem opartym na metodzie prób i błędów, co generuje straty czasu i materiału. Często zdarza się, że w używanych maszynach wskaźniki skali dozowania są nieczytelne, zatarte przez korozję lub po prostu urwane, co uniemożliwia powtarzalne nastawy.
Ponadto, starsze modele mogą posiadać mechanizmy regulacji kąta łopatek lub punktu opadu nawozu na tarczę, które są zapieczone i uniemożliwiają jakąkolwiek korektę obrazu wysiewu. Jest to wada krytyczna w przypadku chęci stosowania nowoczesnych nawozów o różnej granulacji i gęstości. Nabywca powinien upewnić się, że wszystkie elementy regulacyjne, takie jak śruby rzymskie, dźwignie czy pokrętła, pracują w pełnym zakresie i nie wymagają użycia nadmiernej siły, co zazwyczaj świadczy o ich głębokim skorodowaniu wewnątrz mechanizmu prowadzącego.
Wpływ agresywnej chemii nawozów na trwałość podzespołów maszynowych
Zrozumienie chemicznego aspektu degradacji maszyn jest kluczowe dla oceny ich realnej wartości. Nawozy takie jak saletra amonowa czy sól potasowa są niezwykle reaktywne w kontakcie z wilgocią z powietrza. W używanych rozsiewaczach często spotyka się tzw. korozję wżerową, która drąży mikroskopijne kanały w strukturze stali, osłabiając ją znacznie bardziej niż zwykła rdza powierzchniowa. Jeśli maszyna była garażowana "pod chmurką" z resztkami nawozu w środku, proces ten postępował nieprzerwanie przez wszystkie sezony, prowadząc do nieodwracalnych zmian w strukturze krystalicznej metalu.
Kolejnym problemem jest degradacja elementów gumowych i plastikowych. Przewody instalacji oświetleniowej, osłony przeciwpyłowe czy nawet plastikowe zbiorniki stają się kruche pod wpływem kontaktu z oparami nawozów i promieniowaniem UV. W używanych maszynach często widać "zmęczenie" plastiku, który pęka przy najmniejszym obciążeniu. Jest to wada często pomijana, ale generująca szereg drobnych, uciążliwych awarii, które w szczycie sezonu prac polowych mogą skutecznie unieruchomić maszynę i narazić rolnika na niepotrzebny stres oraz straty finansowe wynikające z opóźnienia agrotechnicznego.
Diagnostyka przedzakupowa: Na co zwrócić szczególną uwagę podczas oględzin
Aby uniknąć zakupu maszyny z listy TOP 10: najczęstsze wady używanych rozsiewaczy nawozów, należy przeprowadzić rzetelne oględziny, najlepiej z udziałem osoby doświadczonej w serwisowaniu danej marki. Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie czystości maszyny; egzemplarz "umyty do sprzedaży" może ukrywać świeże wycieki oleju, dlatego warto szukać śladów zapoceń w okolicach uszczelniaczy, które nie zostały dokładnie usunięte. Kolejnym elementem jest test "na sucho" – po podłączeniu do ciągnika należy sprawdzić płynność pracy tarcz przy różnych prędkościach obrotowych, nasłuchując wszelkich niepokojących dźwięków z przekładni, takich jak wycie, stukanie czy chrobotanie.
Niezbędne jest również sprawdzenie działania wszystkich siłowników hydraulicznych i ich reakcji na sterowanie z kabiny. Warto zabrać ze sobą metrówkę i sprawdzić symetrię ustawienia tarcz oraz łopatek względem ramy, co pozwoli wykryć ewentualne skrzywienia konstrukcyjne po kolizjach. Jeśli maszyna posiada komputer, konieczne jest jego uruchomienie i sprawdzenie, czy nie wyświetla kodów błędów związanych z czujnikami przepływu czy wagą. Pamiętajmy, że każda, nawet drobna usterka elektroniczna w nowoczesnym rozsiewaczu, może być zapowiedzią bardzo kosztownej naprawy wymagającej wizyty autoryzowanego serwisu.
Ekonomiczne aspekty renowacji kontra zakup nowej maszyny
Decyzja o zakupie używanego rozsiewacza nawozów często podyktowana jest chęcią oszczędności, jednak rachunek ekonomiczny nie zawsze wypada korzystnie dla sprzętu z drugiej ręki. Przy szacowaniu opłacalności zakupu należy uwzględnić koszt części zamiennych, które w przypadku renomowanych marek są bardzo drogie. Komplet nowych tarcz z łopatkami, zestaw naprawczy przekładni oraz nowe przewody hydrauliczne mogą łącznie kosztować tyle, co połowa wartości używanej maszyny. Do tego dochodzi koszt robocizny i czas, który trzeba poświęcić na doprowadzenie sprzętu do stanu używalności.
Z drugiej strony, starsze, proste konstrukcyjnie rozsiewacze są łatwiejsze i tańsze w naprawie przez samego rolnika, co dla mniejszych gospodarstw może być decydującym atutem. Warto jednak skalkulować, czy mniejsza precyzja wysiewu starszego modelu i ryzyko częstych awarii nie przewyższają korzyści płynących z niskiej ceny zakupu. Często okazuje się, że lepiej dołożyć do maszyny nowszej generacji, która dzięki systemom oszczędzania nawozu (np. Section Control) zwróci się w ciągu kilku sezonów poprzez realne zmniejszenie wydatków na środki do produkcji rolnej.
Podsumowanie i wnioski dla przyszłych nabywców
Podsumowując analizę TOP 10: najczęstsze wady używanych rozsiewaczy nawozów, należy stwierdzić, że kluczem do sukcesu jest cierpliwość i rzetelność podczas wyboru maszyny. Używany rozsiewacz może być doskonałą inwestycją, pod warunkiem, że jego stan techniczny pozwala na zachowanie wysokiej precyzji pracy, a ewentualne wady są możliwe do usunięcia przy rozsądnych nakładach finansowych. Największymi zagrożeniami pozostają korozja strukturalna ramy oraz zużycie kluczowych elementów napędowych i dozujących, których naprawa często mija się z celem ekonomicznym.
Każdy potencjalny nabywca powinien pamiętać, że rozsiewacz nawozów to maszyna pracująca w ekstremalnie nieprzyjaznym środowisku, a dbałość poprzedniego właściciela o czystość i konserwację jest ważniejsza niż marka czy rok produkcji. Przed finalizacją transakcji warto dokładnie przeanalizować historię serwisową oraz sprawdzić dostępność części zamiennych do konkretnego modelu, aby nie stać się właścicielem "pomnika techniki", którego nie będzie można naprawić w razie awarii. Świadomość istnienia opisanych wad i umiejętność ich identyfikacji to najlepsze narzędzia, jakimi może posłużyć się rolnik, szukając solidnego sprzętu do swojego gospodarstwa na rynku wtórnym.